Forex te Kaldıraç nedir ne demektir anlamı ne ve kaldıraçlı işlem örnekleri

Finansal piyasalarda yatırımcının daha fazla yer almasında etkin rol oynayan daha az sermayeyle daha büyük hacimli işlemler yapılmasına imkan sağlayan sisteme kaldıraç (leverage), denir.

Forex piyasasının diğer finans piyasalarına göre daha popüler olmasında önemli bir role sahip olan kaldıraç oranı, ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Türkiye’den yapılan Forex işlemlerinde kaldıraç oranı Sermaye Piyasası Kanunu’nda (SPK) en fazla 1:100 olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte kullanılan kaldıraç oranı işlem yapılan enstrümana, yatırımcının finansal rasyolarına ve kurumdan kuruma göre de değişmektedir fakat tüm bu değişkenlere rağmen üst sınır sabittir.

Forex piyasasında kullanılan kaldıraç oranı nasıl yorumlanmalı?

Forex piyasasında kullanılan maksimum kaldıraç oranı 1:100 ise şu anlama gelmektedir: 1000 dolar ile 100 bin dolarlık işlem yapabilir. Yatırımcı dilerse sermayesinin (teminatının) ya da teminatının belirli bir miktarının yüz katı büyüklükte bir yatırım yapabilir yani pozisyon açabilir. Kar ve zarar hesaplaması ise yapılan bu işlem hacmi üzerinden hesaplanır.

Kaldıraç kullanırken yatırımcının temel kuralı ne olmadır?

Yatırımcının kaldıraç etkisinden doğru stratejilerle faydalanması yüksek kar fırsatları yaratır. Diğer taraftan yüksek risk iştahı, yanlış stratejiler ve piyasa ile ters pozisyonlarla işlem yapılması da aynı oranda risk oluşturur; bu tüm işlemlerde göz ardı edilmemesi gereken bir disiplindir. Çünkü yatırımcı teminatına oranla yüksek lot ile pozisyon açtığında sermayesinin tamamını ya da büyük bir kısmını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir. Daha net bir ifadeyle ise genellikle yatırımcının kayıplarının genişlemesi durumunda yatırılan teminat erir ve pozisyon aracı kurum tarafından (stop out) ya da yatırımcı tarafından kapatılır. Dolayısıyla yatırımcının kaldıraç kullanırken etkin teminat yönetimi yapması çok önemlidir.

Kaldıraç nasıl hesaplanır?

Forex işlemlerinde kar/zarar oranı tamamen enstrümanın birim fiyatındaki değişime, kar/zarar miktarı ise işlemin hacminin büyüklüğüne göre hesaplanır.

Kaldıraç oranının hesaplarken aşağıdaki formülü kullanırız;

Kaldıraç=Pozisyon büyüklüğü (Birim Fiyat x Miktar) / Pozisyon Teminatı(Marjin)

Kaldıraç oranını bulmak isteyen yatırımcılar için aşağıdaki tabloda yer alan verileri formülde yerine koyarak altın ve Euro/USD pariteleri için 1:100 kaldıraç kullanarak teminatınızla ne kadarlık bir işlem hacmi yaratabileceğinizi öğrenebilirsiniz. Diğer bir bakış açısı ile yapacağınız işlem hacmi için 1:100 oranında kaldıraç kullanarak ne kadar teminata ihtiyacımız olduğunu da aynı formülle hesaplayabiliriz.

Kaldıraçlı Altın işlemi Örneği

ALTIN
1 ons Fiyatı 1.200$
Lot 1
Pozisyon Büyüklüğü 120.000$
Teminat 1.200$
Kaldıraç = 120.000 = 100
1.200
Forex piyasasında 1 lotluk altın yatırımı için ne kadarlık bir teminata ihtiyacınız var? ya da 1.200 dolar teminat ile :100 kaldıraçta ne kadarlık bir yatırım yapabilirsiniz? İşte bu ve benzeri soruların cevaplarını şu örnek üzerinden daha kolay verebilirsiniz.

Öncelikle pozisyonun değerini hesaplayalım

Forex piyasasında lot büyüklüklüleri enstrümanlarda farklılık göstermektedir. Altın işlemi üzerinden örnek verdiğimiz için altında 1 Lot =100 onsa eşittir. 1 onsun değeri 1200 dolar farzedelim. Bu durumda 1 Lot altın işleminin değeri = 100*1200$’dan 120 bin dolara eşittir. Bunun anlamı şudur: 1 Lotluk altın işlemi; ons fiyatı 1200 dolardan 120 bin dolar değerindedir. Diğer bir söylem ile açtığınız pozisyonun değeri 120 bin dolardır.

Peki bu pozisyon için ne kadar teminata ihtiyacınız var?

120 bin dolarlık bir hacim için ne kadar teminata ihtiyacınız var? Ya da 1200 dolar teminatınız var veya teminatınızın 1200 dolarını kullanmak istiyorsunuz ve 1:100 kaldıraç kullanarak ne kadarlık işlem yapabilirsiniz? Bu soruların cevaplarını aynı formül üzerinden hesaplayabiliriz.

Hacim= Teminat*Kaldıraç

120.000$ =1200$*100

Kaldıraç formülünde yerine koyarak hesapladığımızda; 1:100 oranında kaldıraç ile 1200 dolar teminat kullanarak 120 bin dolarlık işlem hacmi yaparız.

Peki kaldıraç kullanmasaydınız ne kadarlık bir yatırım yapabilirdiniz, kaldıracın avantajı nedir?

Cevap:

Birinci senaryo: Kaldıraç kullanmadan 1200 dolar teminat ile sadece 1200 dolarlık bir yatırım gerçekleştirebilirsiniz. Kazancının veya zararınız bu oran üzerinden hesaplanır. Mesela; yüzde birlik yükselişte kazancınız 12 dolar olur.

Kazanç= 12 dolar

İkinci senaryo: 1:100 kaldıraç kullanarak 1200 dolar teminat ile 1 lotluk altın işlemi yaparak 120 bin dolarlık yatırım yaparsınız ve yüzde birlik yükselişte kazancınız 1200 dolar olur.

Kazanç: 1200 dolar

Kaldıraçlı Eur/USD İşlemi Örneği

Euronun dolar karşısında değer kaybedeceği varsayımı ile EUR/USD paritesinde satış pozisyonu açtınız. Hesabınızda bulunan bakiyenizin 1.110 dolarlık kısmı ile 1,110 dolardan 1 lot satış pozisyonu açtınız. Dolar ve Euro enstrümanlarında 1 Lot=100.000 birimdir.

EUR/USD paritesinin 1.1100 olduğu varsayalım. 1 lot EUR/USD paritesinde işlemi yaptığınızda =111.000 dolardır. Bu durumda 1:100 kaldıraç oranında faydalanarak 110 bin dolar büyüklüğünde bir pozisyona sahip olursunuz.

EUR/USD
Fiyat 1,110$
Lot 1
Pozisyon Büyüklüğü 111.000$
Teminat 1.110$
Kaldıraç = 111.000 = 100
1.110
Teminat Yönetimiyle Kaldıraç Etkisini Azaltabilir Misiniz?

Kaldıraç oranın doğru kullanılması özellikle finansal piyasalarda yeni olan yatırımcılar açısından çok önemlidir. Kaldıraçlı bir piyasa olan Forex’te hem karın hem de zararın kısa sürede oluşması kaldıraç etkisinin sonucudur. Peki, kaldıraç etkisini düşürmek başarılı risk yönetimi sağlar mı?

Yatırım yaparken hem yüksek kaldıraç oranının avantajlarından yararlanmak hem de dezavantajlarını azaltmak istiyorsanız; para yönetimi stratejisi ile kaldıraç etkisinin yansımasını göreceli olarak değiştirebilir. Bu örnek üzerinden açıklarsak yatırımcı başlangıç teminatı oranını yüksek tutarak kaldıracın yansımasının etkisini azaltabilir.

GCM Forex, bu konuda yatırımcılara şu altın kuralı öneriyor: Herhangi bir esnada açık olan tüm pozisyonlar için kullanılan teminat, başlangıç teminatının yüzde 2’si ile yüzde 5’i arasında olmalı. Stratejinize çok güveniyorsanız eğer bu oran başlangıç teminatının yüzde 10-15’ine kadar yükseltilebilir.

Uzmandan destek alın!

Özellikle acemi Forex yatırımcılarının yeterince piyasa ve işlem tecrübesi olmadan yüksek kaldıraçlı işlem yapmaları aynı oranda zarar riski ile karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır. Yatırımcının, yatırım stratejilerini önce demo hesap üzerinde test etmesi ve ardından gerçek hesap üzerinde uygulaması daha sağlıklı işlemler yapmasına zemin hazırlar.

Kaynak GCMFOREX  Aysel Aydemir/ K. İçerik Yönetmeni

Template Settings
Select color sample for all parameters
Red Green Blue Gray
Background Color
Text Color
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Scroll to top